top of page
Ara

Devren Restoran ve Kafede Ruhsat Kontrolü: Alkol, Turizm Belgesi ve Kira

Yazarın fotoğrafı: Taylan Hersek
Taylan Hersek
9 Eki
4 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 1 Kas

Devren restoran ve kafede ruhsat, kira ve belge kontrolü; dosya ve anahtar bulunan restoran masası, temsili görsel.

Taylan Hersek · Kadıköy Emlakçısı | Devren İşletme Rehberi · Yayın: 9 Ekim 2026 · Mevzuat kontrolü: 8 Ekim 2026


Devren bir restoranın bugün açık olması, devralan kişinin yarın aynı faaliyetle çalışabileceğini tek başına kanıtlamaz. Belediye ruhsatı, alkol satış belgesi, varsa turizm işletmesi belgesi ve kira ilişkisi ayrı ayrı incelenir. Devir sözleşmesi bu kontrollerin yerine geçmez.


İşletmesini devretmek isteyen kişi için belge hazırlığı yalnızca alıcıyı korumaz; son anda çıkan itirazları azaltır ve fiyatın dayanağını güçlendirir. Restoran, pizzacı, kafe veya büfenizi devre sunmadan önce aşağıdaki başlıkları netleştirin.



Önce hangi belgeden söz edildiğini ayırın


Belge / sözleşme

Kontrol edilen konu

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı

Yetkili idare, işletmeci, adres, faaliyet ve kullanım alanı

Açık alkollü içki satış belgesi

İşyerinde açık alkol sunumuna ilişkin izin ve belge sahibi

Perakende alkollü içki satış belgesi

Kapalı ambalajlı perakende satış; açık sunumdan farklı kapsam

Turizm işletmesi belgesi

Bakanlık belgesi, tesis türü, kapasite ve belge sahibi

Gıda işletmesi kayıt / onay işlemleri

Faaliyete uygun gıda mevzuatı kayıtları

Kira sözleşmesi

Mekânı kullanma hakkı, devir, süre, kira ve teminatlar


Belediye ruhsatında yalnızca işletmenin adına bakmayın


Ruhsat üzerindeki adres, bağımsız bölüm, faaliyet konusu ve alanın fiili durumla uyumunu kontrol edin. Bahçe, teras, bodrum, mutfak veya ek bölümün kullanılıyor olması, tamamının izin kapsamında olduğu anlamına gelmez. Baca-havalandırma, yangın tedbirleri ve ilgili kullanım şartları devir dosyasının parçasıdır.


İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bakımından işletmeci değişikliği yetkili idare nezdinde ele alınır; koşulları sağlanan devirlerde yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenir. Fiziki durum veya dosyada mevzuata aykırılık varsa önce bunların giderilmesi gerekebilir. Faaliyet değişikliği planlanıyorsa “eski işletme yapıyordu” varsayımıyla hareket edilmez.


Alkol ruhsatı işletmeyle birlikte otomatik devredilir mi?


Piyasada “alkol ruhsatı” denilen ifade çoğu zaman birkaç işlemi bir arada anlatır. Belediye tarafından ruhsatlandırılan faaliyet ile Tarım ve Orman Bakanlığı kapsamındaki alkollü içki satış belgesi birbirinin aynısı değildir. Açık sunum ve perakende satış da farklıdır.


Satış ve sunuma ilişkin yönetmeliğin 14. maddesine göre satış belgeleri devredilemez. Bu nedenle eski işletmecinin belgesini, devir sözleşmesiyle alıcının adına geçmiş kabul etmeyin. Yeni işletmeci için gerekli başvuru ve uygunluk, ilgili Tarım ve Orman biriminden doğrulanmalıdır. Şirketin tüzel kişiliği korunarak hisse değişmesi de işletmenin başka kişiye devriyle aynı işlem değildir; bildirim ve belge etkileri ayrıca incelenir.


Belge türünü, kimin adına düzenlendiğini, adresini, geçerliliğini ve süre uzatım durumunu kontrol edin. Faaliyetine devam eden satıcılar için kural olarak takip eden yılın ocak–mart döneminde süre uzatımı gerekir; özel erteleme kararları varsa ayrıca dikkate alınır. Dosyada bir belgenin fotokopisinin bulunması güncel geçerlilik kanıtı değildir.


100 metre şartı ve “turizm ruhsatı” konusu


4250 sayılı Kanun kapsamında perakende veya açık alkol satış yerleri ile kanunda sayılan eğitim kurumları, öğrenci yurtları ve ibadethaneler arasında kapıdan kapıya en az 100 metre mesafe kuralı bulunur. Kanun, turizm belgeli işletmeler için bu mesafe şartına istisna tanır. Belge tarihi, işletmenin statüsü ve somut başvuru kapsamı ayrıca değerlendirilir.


Bu istisna, “turizm belgesi alınca her yerde alkol sunulabilir” anlamına gelmez. Belgenin türü, kapsamı ve işletmeciyle ilişkisi doğrulanmalı; diğer ruhsat, satış belgesi ve faaliyet koşulları da sağlanmalıdır. İnternetten kuş uçuşu ölçüm yapmak yerine yetkili idarenin aradığı resmi uygunluk belgeleri esas alınır.


Günlük dilde “turizm ruhsatı” denilen belgeyi tam adıyla isteyin. Turizm işletmesi belgesi, turizm yatırımı belgesi ve başka turizm izinleri aynı değildir. Kültür ve Turizm Bakanlığının belge devri açıklamasında, turizm işletmesi belgesi devri için yeni işletmecinin işyeri açma ve çalışma ruhsatını alması ve Bakanlığa başvurması öngörülür. Özel devir sözleşmesi tek başına Bakanlık işlemini tamamlamaz.


Kira devri ve mal sahibi onayı


Türk Borçlar Kanunu m.323, kira ilişkisinin devrinde kiraya verenin yazılı rızasını arar; işyeri kiralarında haklı sebep olmadan rıza vermekten kaçınılamaz. Yine de “nasıl olsa onaylamak zorunda” diyerek işlemi tamamlanmış saymayın. Sözleşme ve olası uyuşmazlık avukat tarafından değerlendirilmelidir.


  • Mevcut kira sözleşmesi mi devredilecek, yeni sözleşme mi yapılacak?

  • Kira, artış yöntemi, depozito, teminat ve varsa borçlar nasıl ele alınacak?

  • Faaliyet türü, tadilat, tabela, dış alan ve çalışma düzeni sözleşmeye uygun mu?

  • Tahliye taahhüdü, devam eden dava veya kiraya ilişkin ihtilaf var mı?

  • Devir bedelinin ödenmesi hangi onay ve teslim koşullarına bağlanacak?


Diğer kontroller: Gıda, personel, ekipman ve marka


Gıda işletmesi kayıt/onay durumunu ve yeni işletmeci için gerekli işlemleri il/ilçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden kontrol edin. Çalışanların iş sözleşmeleri, alacakları ve SGK işlemleri mali müşavir ve avukatla değerlendirilmelidir. “Eski borçların hiçbiri beni ilgilendirmez” varsayımı, işlem yapısı incelenmeden kurulamaz.


Franchise pizzacıda marka sahibinin onayı ve sözleşme şartları; büfede varsa belediye kiralaması, tahsis veya ihale şartları ayrıca önemlidir. Mutfak cihazlarının kime ait olduğu, marka ve dijital hesapların hangi koşulla devredilebildiği yazılılaştırılmalıdır. Müşteri bilgileri paylaşılırken kişisel veri yükümlülükleri gözetilmelidir.


Devir dosyası nasıl hazırlanır?


  1. Belgeleri toplayın: Kira sözleşmesi ve ekleri, ruhsatlar, varsa alkol/turizm belgeleri, ekipman listesi.

  2. Fiili durumla karşılaştırın: Adres, alan, faaliyet, işletmeci ve kapasiteyi kontrol edin.

  3. Yetkili kurumları teyit edin: Belediye, Tarım ve Orman birimi ve gerekiyorsa Kültür ve Turizm Bakanlığı.

  4. Ticari mutabakatı kurun: Devir kapsamı, bedel, kira ve tamamlanması gereken koşulları belirleyin.

  5. Kapanışı planlayın: Ödeme, onaylar, sayım, hesap kesimi ve teslimi uzmanların hazırladığı sözleşmelerle koordine edin.


Ben Taylan Hersek, Kadıköy Emlakçısı. İstanbul’da restoran, kafe, pizzacı veya büfenizi devretmek istiyorsanız fiyatlandırma, alıcı seçimi ve devir koordinasyonunu birlikte planlayalım. Belgelerin ticari sürece etkisini erken belirleyelim; hukuki ve idari kontrolleri ilgili uzmanlarla tamamlayalım. Bana işletmenizin ilçesini, türünü, kira tutarını ve devir beklentinizi ileterek başlayabilirsiniz.




Sık sorulan sorular


Alkol satış belgesi devir sözleşmesiyle alıcıya geçer mi?


Hayır. Satış belgeleri devredilemez; yeni işletmeciye ilişkin başvuru ve uygunluk ilgili kurumdan doğrulanmalıdır.


Turizm belgesi belediye ruhsatının yerine geçer mi?


Bu belgeler aynı değildir. Tesis ve işlem türüne göre gereken ruhsat ve Bakanlık işlemleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.


Mal sahibiyle sözlü anlaşma yeterli mi?


Kira ilişkisinin devrinde TBK m.323 yazılı rıza arar. Kira ve devir koşullarının yazılılaştırılması gerekir.


Devren işletme rehberinin diğer yazıları





Kaynaklar ve kapsam


Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Devrin hukuki yapısı, belgeler ve güncel idari uygulama işletme özelinde avukat, mali müşavir ve yetkili kurumlarla doğrulanmalıdır.








Yorumlar

bottom of page