Devren Kiralıkta Kapora ve Ödeme: Parayı Ne Zaman, Hangi Şartlarla Vermelisiniz?

Taylan Hersek · Ticari gayrimenkul ve devren işletmeler · Kaynak kontrolü: 18 Ekim 2026

Kapak görseli yapay zekâyla üretilmiş temsili bir görseldir; gerçek bir işletmeyi veya portföyü göstermez.

Devren bir kafe için fiyatı anlaştınız. Satıcı, başka alıcılar olduğunu söyleyerek kapora istiyor. Siz de işletmeyi kaçırmak istemiyorsunuz. Peki para gönderdiğinizde tam olarak neyi güvenceye almış oluyorsunuz? Hangi koşullar gerçekleşmezse geri alabileceksiniz?

Devren kiralıkta kapora ödemeden önce paranın hukuki niteliği, devrin kapsamı, gerekli onaylar ve gerçekleşmeme halinde uygulanacak sonuçlar yazılı olarak belirlenmelidir. Ödemeyi yalnızca takvime bağlamak yerine, belgelenebilir işlem aşamalarıyla ilişkilendirmek daha açık bir süreç kurar.

Ben Taylan Hersek. İstanbul’da restoran, kafe, pizzacı ve diğer ticari işletmelerin devrinde fiyatın yanında ödeme ve teslim takvimini de ticari görüşmenin parçası olarak ele alırım. Bu yazıdaki çalışma planı, alıcının ve satıcının avukatlarıyla somutlaştırabileceği bir hazırlık çerçevesidir.

1. Kapora, cayma parası ve ön ödeme aynı anlama gelmez

Günlük dilde kullanılan “kapora” sözcüğü tek başına sonucun ne olacağını belirlemez. Türk Borçlar Kanunu m.177, sözleşme kurulurken verilen parayı kural olarak bağlanma parası sayar; aksi kararlaştırılmadıkça veya yerel âdet bulunmadıkça esas alacaktan düşülür. Bu ödeme kendiliğinden serbestçe vazgeçme hakkı yaratmaz.

TBK m.178’deki cayma parası ise ayrıca kararlaştırılan bir düzendir. Bu halde parayı veren cayarsa verdiğini bırakır; alan cayarsa iki katını geri verir. Bu sonucu, üzerinde yalnızca “kapora” yazan her ödemeye otomatik uygulamak doğru değildir. Ceza koşulu ve avans da ayrıca değerlendirilir. [1]

Bu nedenle dekont açıklaması ile imzalanan metin aynı işlemi anlatmalıdır. Tutarın hangi bedelden düşüleceği, hangi işletmeyle ilgili olduğu ve hangi anlaşmaya dayandığı açık olmalıdır. Banka dekontu, eksik devir sözleşmesini tamamlamaz.

2. Para göndermeden önce altı soruyu cevaplayın

• Parayı alan kişi veya şirket hangi sıfatla devir yapıyor; imza ve tahsil yetkisi doğrulandı mı?

• Devir bedeline hangi demirbaşlar, stoklar ve kullanılabilecek haklar dahil?

• Mevcut kira ilişkisi devredilecek mi, yeni sözleşme mi yapılacak?

• Faaliyetin devamı için hangi kurum, marka veya sözleşme tarafının işlemi gerekiyor?

• Hangi eksiklik giderilmezse kapanış gerçekleşmeyecek; bunun için son tarih ne?

• Önceden ödenen tutarın iadesi, kesinti ve uyuşmazlık koşulları nasıl düzenlenecek?

Bir demirbaşın işletmede bulunması, devredenin mülkiyetinde olduğunu göstermez. Tedarikçiye ait dolap, kiralık kahve makinesi veya finansman sözleşmesine bağlı cihaz, devrin kapsamını değiştirebilir. İnceleme sonuçlarını ödeme planına yansıtın.

3. Mal sahibi ve faaliyet koşulları takvimin başında olmalı

Kira ilişkisinin devri için TBK m.323 uyarınca kiraya verenin yazılı rızası gerekir. İşyeri kiralarında haklı sebep olmadan bu rızadan kaçınılamaz; ancak bu hüküm, gerekli sürecin tamamlandığı anlamına gelmez. [1]

Kira tutarı, süre, artış, teminat ve faaliyet türü netleşmeden yalnızca mevcut işletmeciyle anlaşmak yeterli bir kapanış planı oluşturmaz. Ruhsat ve diğer izinlere ilişkin kontrolleri de aynı dosyada takip edin. Belge ve kira ayrımını mevcut ruhsat kontrolü rehberimde ayrıca anlattım.

4. Ödemeyi dört aşamada düşünün

Aşama	Tamamlanması önerilen iş	Ödeme planında netleşecek konu
Ön inceleme	Taraf, yetki, kapsam ve temel belgeler	Bir ön ödeme olacak mı; niteliği ve iadesi ne?
Koşulların tamamlanması	Kira, izin ve sözleşme kontrolleri	Hangi belge veya onay hangi ödemeyi başlatacak?
Kapanış ve teslim	Demirbaş/stok sayımı, tutanak, anahtar ve erişimler	Kalan bedel hangi eşzamanlı işlemlerle ödenecek?
Teslim sonrası takip	Kararlaştırılan eksiklerin giderilmesi	Varsa bakiye, vade, güvence ve itiraz süreci

Bu tablo zorunlu bir ödeme modeli veya standart bir kapora yüzdesi değildir. Bedel, risk, tarafların finansmanı ve işlemin hukuki yapısına göre düzenlenir. Vadeli ödeme varsa satıcının tahsilat güvencesi de ayrıca ele alınmalıdır.

5. Devir gerçekleşmezse ne olacağını baştan konuşun

Alıcının fikir değiştirmesi, sözleşmede öngörülen bir onayın alınamaması, yanlış belge sunulması ve satıcının teslimden kaçınması aynı olay değildir. Sonuçları tek bir “kapora yanar” cümlesine bağlamayın. İade gerektiren durumları, bildirim yöntemini ve süreleri avukatınızla somutlaştırın.

Örneğin, belirli bir tarihe kadar kira koşullarında mutabakat sağlanamazsa hangi tarafın ne yapacağı tanımlanabilir. Bu yalnızca müzakere edilecek bir koşul örneğidir; her işlemde otomatik iade hakkı bulunduğu anlamına gelmez.

6. Teslim gününde son kontrol

• Demirbaş ve stok listesinin son halini tutanakla karşılaştırın.

• Ödenen tutar, kalan tutar, para birimi ve varsa vergisel kalemlerin sözleşmeyle uyumunu kontrol edin.

• Kesim tarihinden önceki ve sonraki satış, masraf, iade ve alacakları ayırın.

• Anahtar, sayaç kaydı, cihazlar ve kararlaştırılan erişimlerin teslim durumunu kaydedin.

• Ödeme belgelerini ve tarafların imzaladığı teslim kayıtlarını birlikte saklayın.

Sık sorulan sorular

Devren kiralıkta kapora için standart bir oran var mı?

Bu rehber her işletmeye uygulanacak bir yüzde önermiyor. Önemli olan tutarın gerekçesi, hukuki niteliği ve karşılığında hangi yükümlülüğün doğduğudur.

Satıcı vazgeçerse mutlaka iki katını mı öder?

Her kapora için böyle bir otomatik sonuç yoktur. Cayma parası anlaşmasıyla bağlanma parasının sonuçları ayrılmalıdır. Metnin ve olayın değerlendirilmesi gerekir.

Devir bedeli kira ve depozitoyu kapsar mı?

Sözleşmede hangi kalemin dahil olduğu açıkça belirtilmelidir. İşletmeciye ödenen devir bedeli, kiraya verene karşı kira ve güvence yükümlülüklerinin yerine kendiliğinden geçmez.

İşletmenizin devir planını birlikte hazırlayalım

İstanbul’da işletmenizi devretmek veya devren bir işletme almak istiyorsanız bana ulaşın. İşletme türünü, ilçeyi, kira çerçevesini ve hedeflediğiniz devir bedelini paylaşın. Fiyatlandırma, aday görüşmeleri ve teslim takvimini birlikte planlayalım; hukuki ve mali koşulları ilgili uzmanlarla tamamlayalım.

Kapora ve devir planını Taylan Hersek ile görüşün

Ruhsat, izin ve kira kontrolleri

Devir bedeli nasıl hesaplanır?

Devren işletme rehberinin diğer yazıları

İşletme Devrinde Çalışanlar Ne Olur? Kıdem, İzinler ve Personel Alacakları

Devren Kafe Alırken Google Yorumları, Instagram ve Yemek Sipariş Hesapları da Devralınır mı?

Kaynaklar ve kapsam

Kaynak kontrolü: 18 Ekim 2026. Genel bilgilendirme ve işlem hazırlığı içindir; sözleşme örneği değildir. İşlem özelindeki hukuki yapı ve güncel uygulama avukat ve mali müşavirle değerlendirilmelidir.

[1] 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.177, 178 ve 323; kanun metni, WIPO Lex

Taylan Hersek | Ticari gayrimenkul ve devren işletmeler | 0544 806 83 33